Yaş Doğrulama Zorunluluğu Çocukları Korumaz.

Sayın Komisyon Üyeleri,

Sosyal medya ve oyun platformlarına yaş doğrulama zorunluluğu getirilmesini öngören düzenlemeyi inceledim. Çocukların dijital ortamda korunması amacını destekliyorum. Ancak bu düzenlemenin amacına hizmet etmeyeceğini ve ciddi yan etkileri olacağını teknik ve sosyal veriler ışığında paylaşmak istiyorum.

Etkinlik sorunu:

• Sosyal medya bağımlılığı erişimden değil platform tasarımından kaynaklanmaktadır. Sonsuz kaydırma, değişken ödüllendirme mekanizması, yapay zeka destekli algoritmalar bağımlılığın temel nedenidir. Yaşı 13'ten 16'ya yükseltmek bu mekanizmaları değiştirmeyecektir.
• Oyunlar için de aynı analiz geçerlidir. 1990'lardan beri her jenerasyonda oyunlar şiddetle suçlanmış ancak kanıt üretilememiştir. Japonya ve Güney Kore oyun tüketiminde dünya lideriyken şiddet oranları son derece düşüktür. Onlarca yıllık araştırmada oyunların şiddete neden olduğunu tespit edememiştir. Güney Kore 2011'de gece yarısı oyun kısıtlaması getirmiş, 2021'de işe yaramadığını kabul ederek kaldırmıştır. Şiddet eğilimi olan çocukların profilinde aile içi şiddet, istismar, ihmal ve tedavi edilmemiş ruhsal bozukluklar ortak noktadır. Medya içeriği bu faktörlerden hiçbirini üretmez.
• Fransa'nın pilot uygulamasına katılım düşük, bypass oranı yüksektir.

Teknik bypass:

• VPN kullanımı ülkemizde yaygındır ve teknik olarak tamamen engellenmesi mümkün değildir. Çin, Rusya ve İran gibi ağır sansür uygulayan ülkeler bile başaramamıştır.
• Çocuklar birbirlerine bypass yöntemlerini öğretmektedir. Sahte kimlik pazarı talep arttıkça büyüyecektir.
• Deepfake teknolojisi yüz doğrulama sistemlerini geçmek için kullanılabilmektedir.

Yan etkiler:

• Veri güvenliği riski: Milyonlarca gencin kimlik ve biyometrik verileri merkezi sistemlerde toplanacaktır. Devlet ve özel sektör veri sızıntısı geçmişimiz bu riski ciddi kılmaktadır.
• Hassas grupların ifşa riski: Sosyal baskı altındaki bireyler, aile içi şiddet mağdurları ve anonim kalmaya ihtiyaç duyan gençler bu hesaplarla korunmaktadır. Doğrulama zorunluluğu bu kişileri tehlikeye atacaktır.
• İfade özgürlüğü ve anonimlik: Gazeteciler, aktivistler ve muhalif sesler için anonimlik temel haktır.
• Pazar tekelleşmesi: Doğrulama altyapısının maliyeti küçük platformları eleyecek, büyüklerin tekelini güçlendirecektir.

Alternatif öneriler:

• Platformların algoritma tasarımını düzenleyin: bağımlılık yapıcı mekanizmalarını sınırlayın, algoritma şeffaflığı zorunlu kılın.
• Şiddet içeriğinin viral mekaniğini kırın: paylaşım ve önerileri kısıtlayın.
• Dijital okuryazarlık müfredatı oluşturun.
• Ebeveyn kontrol araçlarını teşvik edin.
• Silah erişimi, ruh sağlığı hizmetleri gibi kök nedenlere odaklanın.

Saygılarımla,
[İsim Soyisim]

Sayın TBMM Dilekçe Komisyonu,

Sosyal medya ve oyun platformlarına yaş doğrulama zorunluluğu getirilmesini öngören düzenlemenin amacına hizmet etmeyeceğini, bunun yerine vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini tehdit edeceğini değerlendirdiğim için bu dilekçeyi sunuyorum.

Talep ediyorum:

1. Söz konusu taslağın yasalaşma sürecinin durdurulmasını,
2. Taslağın bağımsız teknik uzmanlar, sivil toplum kuruluşları ve dijital haklar örgütleri tarafından kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesini,
3. Çocukların korunması amacına gerçekten hizmet edecek alternatif düzenlemelerin ele alınmasını,

Gerekçelerim:

Bu düzenleme çocuklar için etkili bir koruma sağlamayacaktır. Sosyal medya bağımlılığı erişim engeli ile çözülemeyecek bir tasarım sorunudur. Platformların bağımlılık yapıcı mekanizmaları düzenlenmedikçe yaş sınırının yükseltilmesi semptom tedavisinden öteye geçmeyecektir.

Oyun platformları için de aynı durum geçerlidir. Oyunların şiddete neden olduğu iddiası onlarca yıldır araştırılmış ancak kanıtlanamamıştır. Japonya ve Güney Kore oyun tüketiminde dünya lideriyken şiddet oranları son derece düşüktür. Güney Kore benzer bir kısıtlamayı denemiş ve işe yaramadığını kabul ederek kaldırmıştır. Şiddet eğilimi olan çocukların profilinde ortak nokta medya değil, aile içi şiddet, istismar, ihmal ve tedavi edilmemiş ruhsal sorunlardır.

Buna karşılık düzenleme ciddi riskler yaratacaktır. Milyonlarca vatandaşın kimlik ve biyometrik verileri merkezi sistemlerde toplanacak, veri sızıntısı riski artacaktır. Hassas gruplar ifşa riskiyle karşı karşıya kalacaktır. Gazetecilerin, aktivistlerin ve muhalif seslerin anonim kalma hakkı zedelenecektir. Gözetim altyapısı bir kez kurulduktan sonra geri dönüşü olmayacaktır.

Ayrıca düzenleme teknik olarak bypass edilebilir durumdadır. VPN kullanımı engellenemeyecek, sahte kimlik pazarı büyüyecektir.

Sonuç olarak:

Çocuklarımızı korumak hepimizin görevidir. Ancak koruma adı altında gözetim altyapısı kurmak, temel hakları zayıflatmak ve etkisiz bir düzenlemeyi yasalaştırmak çocuklarımızı değil, hepimizi tehlikeye atacaktır.

Platform tasarımının düzenlenmesini, algoritmanın sınırlandırılmasını, dijital okuryazarlık eğitiminin yaygınlaştırılmasını ve kök nedenlere odaklanılmasını talep ediyorum.

Gereğini arz ederim.